اقامت ملکی
اقامت ملکی یکی از انواع اجازه اقامت کوتاهمدت است که اتباع خارجی در صورت تملک ملک مسکونی در ترکیه میتوانند برای آن درخواست دهند.
اقامت ملکی (قانون شماره 6458 ماده 31/1-b)
اقامت ملکی، یا اقامت بند (b)، نوعی اجازه اقامت کوتاهمدت است که اتباع خارجی در صورت تملک یک ملک با ماهیت مسکونی در ترکیه میتوانند برای آن درخواست دهند. این اجازه که در چارچوب قانون اتباع خارجی و حمایت بینالمللی شماره 6458 تنظیم شده، به خارجیانی که در ترکیه مالک ملک هستند حق اقامت برای مدتهای مشخص، معمولاً یک تا دو سال، میدهد.
اقامت مبتنی بر ملک که در بند (b) فقره 1 ماده 31 قانون شماره 6458 پیشبینی شده، نوعی اجازه اقامت بر پایه خرید ملک با ارزش حداقل 200,000 دلار آمریکا در شهرهای بزرگ و حداقل 75,000 دلار آمریکا در سایر شهرها است. این اقامت برنامه سرمایهگذاری برای شهروندی نیست و حق مستقیم شهروندی ترکیه ایجاد نمیکند.
شرایط اصلی
ملکی که برای درخواست اقامت استفاده میشود باید آماده سکونت، دارای سند مالکیت و دارای پایانکار/مجوز سکونت باشد. درخواست اقامت ملکی با قرارداد وعده فروش ملک ممکن نیست؛ بنابراین سند ملک باید به نام متقاضی منتقل شده باشد.
- ارزش ملک باید در شهرهای بزرگ حداقل 200,000 دلار آمریکا و در سایر شهرها حداقل 75,000 دلار آمریکا باشد.
- ملک برای اقامت فقط باید در منطقه باز قرار داشته باشد. مناطقی وجود دارد که برای درخواست اقامت مناسب دانسته نمیشوند و به آنها «منطقه بسته» گفته میشود. حتی اگر همه شرایط سرمایهگذاری مناسب باشد، دریافت اقامت ملکی در این مناطق ممکن نیست.
- سند مالکیت باید به نام سرمایهگذار تنظیم شود.
- برای مالک ملک، وضعیت اقامت ملکی است. اما برای خانواده مالک، وضعیت در درخواست اول متفاوت است.
- مدت اقامت نخست: در درخواست اول اصل بر اعطای اقامت یکساله است. با این حال اداره مهاجرت در این زمینه اختیار تقدیری دارد و امکان دریافت اقامت بیش از یک سال نیز وجود دارد. اقامت ملکی نوعی اقامت قابل تمدید سالانه است و در دورههای تمدید میتوان اقامت دو تا سه ساله درخواست کرد. درخواستهای تمدید، در صورت وجود شرایط، محدود به تعداد نیست. پس از پایان مدت اقامت همیشه میتوان درخواست تمدید داد.
- خرید ملک در منطقه بسته، حتی اگر ارزش آن بیش از 200,000 دلار آمریکا باشد، سبب رد اقامت است.
یکی از مهمترین موضوعات در درخواستهای اقامت کوتاهمدت مبتنی بر تملک ملک در ترکیه، طبق بند (b)، این است که محل ملک «منطقه باز» است یا «منطقه بسته». این رویه توسط ریاست اداره مهاجرت در چارچوب قانون شماره 6458 و مقررات اداری مربوط اجرا میشود.
رویه مناطق باز و بسته
منطقه بسته چیست؟
منطقه بسته به محلهها یا محدودههایی گفته میشود که خارجیان نمیتوانند بر اساس تملک ملک از آنجا اقامت بگیرند. اهداف اصلی این رویه عبارتاند از:
- جلوگیری از افزایش بیش از حد تراکم جمعیت خارجی در برخی محلهها،
- حفظ تعادل جمعیتی،
- کمک به تأمین نظم عمومی و سازگاری اجتماعی.
اداره مهاجرت محلههایی را که نسبت جمعیت خارجی از آستانه مشخصی فراتر میرود، که در عمل حد 20% مبنا قرار میگیرد، منطقه بسته اعلام میکند. در این محلهها:
- درخواستهای جدید اقامت ملکی پذیرفته نمیشود،
- اقامتهای موجود میتواند با توجه به شرایط استثنایی تمدید شود،
- درخواست شهروندی جداگانه ارزیابی میشود و حق خودکار ایجاد نمیکند.
منطقه باز چیست؟
منطقه باز به محلههایی گفته میشود که خارجیان میتوانند با تملک ملک در آنها درخواست اقامت کوتاهمدت بدهند. در این مناطق در صورت تحقق شرایط زیر میتوان درخواست اقامت داد:
- شرط ارزش ملک تأمین شده باشد،
- سند ملک به نام متقاضی ثبت شده باشد،
- سایر شرایط عمومی وجود داشته باشد.
مناطق چگونه تعیین میشوند؟
مناطق باز و بسته نه بر اساس استان، بلکه بر اساس شهرستان و حتی محله تعیین میشوند. ریاست اداره مهاجرت موارد زیر را ارزیابی میکند:
- نسبت جمعیت خارجی،
- تراکم مهاجرت،
- تحلیلهای ریسک اجتماعی و اداری
و بر اساس محله تصمیم میگیرد. این فهرستها ممکن است هر از گاهی بهروزرسانی شوند؛ محلهای که امروز باز است ممکن است در آینده بسته شود.
در حال حاضر ده شهرستان در استانبول برای درخواست جدید اقامت بسته هستند: فاتح، اسنیورت، آوجیلار، باغجیلار، باشاکشهیر، باهچلیاولر، اسنلر، کوچوکچکمجه، سلطانغازی و زیتینبورنو.
در آنکارا، آلتینداغ، ماماک و کچیاورن؛ و در ازمیر، بوجا، بورنوا و کوناک در محدوده مناطق بسته هستند. همچنین در مجموع در 63 استان، 1,169 محله برای ثبت جدید خارجیان بسته شده و تعداد محلههای بسته در استانبول 54 است.
این فهرست میتواند توسط ریاست اداره مهاجرت بهروزرسانی شود. بنابراین پیش از سرمایهگذاری، تشخیص درست تفاوت شهرهای بزرگ و سایر شهرها، روشن کردن وضعیت منطقه باز یا بسته و دریافت پشتیبانی حقوقی درباره روش انجام سرمایهگذاری اهمیت حیاتی دارد.
وضعیت خانواده
تنها اشخاصی که نامشان در سند مالکیت ملک خریداریشده درج شده است میتوانند برای اقامت ملکی درخواست دهند. به عبارت دیگر، خانواده مالک سند مانند خود او حق اقامت ملکی پیدا نمیکند. با این حال خانواده شخص دارای اقامت ملکی نیز میتواند دارنده اقامت شود. برای اعضای خانواده در درخواست نخست معمولاً اقامت توریستی و در تمدیدها امکان درخواست اقامت خانوادگی وجود دارد.
در درخواست نخست:
- سرمایهگذار: اقامت ملکی
- همسر و فرزندان: اقامت توریستی
در مرحله تمدید:
- اعضای خانواده میتوانند اقامت توریستی را به شکل استاندارد تمدید کنند یا
- به اقامت خانوادگی منتقل شوند.
برای درخواست تمدید محدودیت تعداد وجود ندارد.
استفاده از ملک
- پس از دریافت اقامت، اجاره دادن ملک ممنوع است.
- سرمایهگذار باید شخصاً در خانه خریداریشده سکونت داشته باشد.
استفاده تجاری از ملک میتواند پیامدهای زیر را داشته باشد:
- تمدید نشدن اقامت،
- لغو اقامت صادرشده.
مدارک لازم
- عکس صفحه اول گذرنامه
- گواهی تولد آپوستیلشده و تأییدشده
- گواهی عدم سوءپیشینه آپوستیلشده و تأییدشده
- گواهی شمارهگذاری که با سند و گذرنامه از شهرداری مربوط گرفته میشود
- DASK، بیمه اجباری زلزله
- گزارش ارزیابی ملک، اکسپرتیز
- اسناد تبدیل ارز، DAB
- گردش حساب از بانک ترکیه
- عکس سند مالکیت
- عکس مهر ورود و ویزا
- عکسهای بیومتریک
- مدرک UETS، سامانه ملی ابلاغ الکترونیکی، در تمدیدهای اقامت
فهرست مدارک میتواند بسته به وضعیت خانوادگی و کشور تابعیت متقاضی تغییر کند. در رویه فعلی باید گفت برای املاکی که پس از 01.01.2025 تملک شدهاند، مدارکی مانند گزارش ارزیابی، سند خرید ارز و رسید پرداخت درخواست نمیشود؛ فقط بررسی میشود که ملک ارزشی بیش از 200,000 دلار آمریکا داشته باشد.
در اینجا بهویژه دو نکته مهم است: شرط 200,000 دلار آمریکا باید در تاریخ انتقال سند برقرار باشد و ارزشی که هنگام انتقال سند به عنوان مبنای عوارض نشان داده میشود باید ارزش واقعی، یعنی حداقل 200,000 دلار آمریکا باشد. اگر مبلغ پرداختشده برای ملک بیش از 200,000 دلار آمریکا باشد اما در سند مبلغ کمتری نشان داده شود، ملک برای اقامت مناسب محسوب نخواهد شد. همچنین اگر در تاریخ توافق با فروشنده معادل 200,000 دلار پرداخت شده باشد اما در تاریخ انتقال سند مبلغ تبدیلشده به لیر ترکیه کمتر از 200,000 دلار شود، ملک در چارچوب اقامت ملکی بند (b) قابل استفاده نخواهد بود.
از منظر شهروندی
با این روش، شهروندی فقط از طریق مسیر درخواست عمومی ممکن است. شرایط لازم عبارتاند از:
- اقامت واقعی و مستمر در ترکیه،
- مدت کل اقامت متقاضی در خارج از کشور در پنج سال اخیر نباید از 365 روز و در یک سال اخیر نباید از شش ماه بیشتر باشد،
- حفظ وضعیت اقامت ملکی به صورت پیوسته و قانونی.
نکته مهم: خروجهای مکرر و طولانیمدت از کشور میتواند باعث صفر شدن مدت اقامت شود.
دسته مناسب به مدل سرمایهگذاری، ساختار خانواده، سابقه اقامت فعلی و برنامه شما در ترکیه بستگی دارد. مشاوره رایگان